Asosiy qismga o‘tish

Savdo markazi

Ikki qavatli savdo markazi, savdo maydoni 3 000 m² (namuna): supermarket, do‘konlar va galereyalar; oldida xaridorlar avtoturargohi, ko‘chada jamoat transporti bekati, sharqda alohida xizmat yo‘li va yuk tushirish hovlisi. Modelda elementni bosing — unga tegishli norma talablari ochiladi.

Namunaviy model — sxema. O‘lchamlar va masofalar quyidagi talablarga mos tanlangan, lekin bu tayyor loyiha emas.

Namunaviy modelning ko‘rsatkichlari

Savdo maydoni (namuna)
3 000 m²
Qavatlar
2, qavat balandligi 5,4 m (bino 10,8 m)
Qurilish maydoni
4 032 m² (84 × 48 m)
Yong‘in bo‘linmalari
har qavatda 2 × 2 016 m² (ruxsat — 3 000 m²)
Avtoturargoh joylari
325 (talab — 300: har 10 m² savdo maydoniga 1 ta)
Nogironlar joylari
40 (12 %, talab — 10 %)
Elektromobil joylari
17 (5 %)
Avtoturargohdan binogacha
25 m (kirish hajmigacha)
Eng uzoq joydan eng yaqin kirishgacha
87 m (ko‘pi bilan 100 m)
Yong‘in yo‘li
eni 4,2 m, devorlardan 6–7,8 m

Ko‘rsatkichlar namunaviy model o‘lchamlaridan hisoblangan.

Loyihalashda hisobga olinadigan talablar

65 ta asosiy talab. Qisqa mazmun — BIMFAB tomonidan; «Norma matni» — normaning aynan o‘zidan iqtibos. To‘liq va amaldagi matnni doim normaning o‘zidan tekshiring.

Joylashuv va yer uchastkasi

  1. Savdo obyektlarining xizmat ko‘rsatish radiusi: shaharda kundalik qatnov markazlari — 300–500 m, davriy qatnov (nooziq-ovqat do‘konlari, bozorlar) — 800–1500 m; qishloqda — 800–2000 m yoki transportda 30 daqiqa.

    ШНҚ 2.07.01-23, 38-жадвал

    Norma matni
    Хизмат кўрсатиш радиуси, m | шаҳар аҳоли пунктларида | қишлоқ аҳоли пунктларида | Савдо, умумий овқатланиш ва маиший хизмат ташкилотлари: | 800 — 2000 транспортда 30 дақиқа | маҳаллий аҳамиятга эга марказлар, кундалик қатнов | 300 — 500 | даврий қатнов (ноозиқ-овқат дўконлари, бозорлар) | 800 — 1500
  2. Savdo korxonalari yer uchastkasi har 100 m² savdo maydoniga: savdo maydoni 600 m² gacha — 0,08 ga, 600–1500 m² — 0,05 ga, 1500–3000 m² — 0,02 ga.

    ШНҚ 2.07.01-23, 49-жадвал

    Norma matni
    Ер участкалари майдони | Савдо корхоналари, савдо майд. m^{2}, 100 m^{2} савдо майдони: 600 гача — 0,08 hа 600 дан 1500 гача — 0,05 hа 1500 дан 3000 гача — 0,02 hа. Маҳаллий аҳамиятдаги савдо марказлари, аҳоли сони, минг кишига: 4 дан 6 гача — 0,4 — 0,6 hа 6 дан 10 гача — 0,6 — 0,8 hа 10 дан 15 гача — 0,8 — 1,1 hа 15 дан 20 гача — 1,1 — 1,3 hа.

Bosh reja (genplan)

  1. Savdo maydoni 200 m² dan ziyod savdo markazlari uchun har 10 m² savdo maydoniga kamida 1 ta mashina-joy.

    ШНҚ 2.07.01-23, 29-жадвал

    Norma matni
    Ҳисоб бирлигига машина-жойлари сони (камида) | Савдо майдони 200 m^{2} дан зиёд бўлган савдо марказлари | 10 m^{2} (савдо майдонига) | 1 та
  2. Vaqtincha avtoturargohlardan savdo majmualarigacha bo‘lgan masofa ko‘pi bilan 100 m bo‘lishi kerak.

    ШНҚ 2.07.01-23, 417-банд

    Norma matni
    Вақтинча автотураргоҳлардан аэропортлар, вокзаллар, темир йўл бекатлари ва савдо мажмуаларигача бўлган масофа кўпи билан 100 m, бошқа объектлар учун — 300 m бўлиши керак.
  3. Yengil avtomobillar avtoturargohi uchun yer uchastkasi bir mashina-joyga kamida: ochiq — 25 m², ko‘kalamzorlar bilan — 35 m²; 2 qavatli — 20, 3 qavatli — 14 m².

    ШНҚ 2.07.01-23, 413-банд

    Norma matni
    бир машина-жой учун камида, m^{2}: 2-қаватли автотураргоҳлар — 20; 3-қаватли автотураргоҳлар — 14; 4-қаватли автотураргоҳлар — 12; 5-қаватли автотураргоҳлар — 10; очиқ атотураргоҳлар — 25; кўкаламзорларни ҳисобга олган ҳолда очиқ атотураргоҳлар учун — 35.
  4. Avtoturargohlarning kirish-chiqish joylari magistral ko‘chalar chorrahalaridan kamida 50 m, mahalliy ahamiyatdagi ko‘chalardan 20 m, jamoat transporti bekatlaridan 5 m masofada bo‘lishi kerak.

    ШНҚ 2.07.01-23, 414-банд

    Norma matni
    Автотураргоҳларнинг кириш-чиқиш жойлари магистрал кўчалар чорраҳаларидан камида 50 m, маҳаллий аҳамиятидаги кўчалардан 20 m, жамоат транспорти бекатларидан 5 m масофада бўлиши керак.
  5. Yerusti va ochiq avtoturargohdan jamoat binolarigacha: 10 tagacha va 11–50 avtomobilda — 10 m, 51–100 da — 15 m, 101–300 da va 300 dan ziyodda — 25 m; turar joy binolari old tomonigacha 300 dan ziyodda — 50 m.

    ШНҚ 2.07.01-23, 30-жадвал

    Norma matni
    Масофалар ҳисобланадиган бинолар | Ерусти, ерусти-ерости ҳамда очиқ автотураргоҳлар, енгил автомобиллар сони | 10 гача | 11 — 50 | 51 — 100 | 101 — 300 | 300 дан зиёд | Турар жой бинолари: | олд томонидан | 12 | 15 | 25 | 35 | 50 | Жамоат бинолари | 10 | 10 | 15 | 25 | 25
  6. Savdo va biznes markazlari avtoturargohlarida mashina joylarining kamida 5 foizi (lekin kamida bitta) elektromobil va gibrid avtomobillarni quvvatlantirish uchun ajratilishi kerak.

    ШНҚ 2.07.01-23, 412-банд

    Norma matni
    Бунда, мазкур инфратузилма объектлари автотураргоҳларидаги машина жойларининг камида 5 фоизи (лекин битта жойдан кам бўлмаган ҳолда) электромобиллар ва гибрид автомобилларни қувватлантириш учун ажратилиши керак.
  7. Velosiped turargohlari jamoat, ma’muriy, ijtimoiy binolarga kirish joylari yaqinida, umumiy foydalanishdagi ko‘kalamzor hududlarda, shuningdek avtoturargohlarda joylashtirilishi kerak.

    ШНҚ 2.07.01-23, 408-банд

    Norma matni
    Велосипедларни сақлаш учун кўп квартирали уй-жойлар, жамоат, маъмурий, ижтимоий ва ишлаб чиқариш биноларига кириш жойлари яқинида, умумий фойдаланишдаги кўкаламзорлар ҳудудларида, шунингдек автотураргоҳларда велосипед тураргоҳлари жойлаштирилиши керак.
  8. Binoda chiqindi tushirish quvuri bo‘lmaganda birinchi qavatda chiqindi tashlash kamerasi, bino uchastkasida konteyner uchun qattiq qoplamali maxsus maydoncha loyihalanishi lozim.

    ШНҚ 2.08.02-23, 143-банд

    Norma matni
    Бинода чиқинди тушириш қувури бўлмаганда биринчи қаватда чиқинди ташлаш камераси, бино участкасида чиқиндиларни тўпловчи контейнер учун қаттиқ қопламали махсус майдонча лойиҳаланиши лозим.

Bino: hajmiy-rejaviy yechim

  1. Savdo tashkilotlari, umumiy ovqatlanish, ommaviy maishiy xizmat binolarining qavatlari soni ko‘pi bilan 5 (noyob toifali binolar bundan mustasno).

    ШНҚ 2.08.02-23, 1-жадвал

    Norma matni
    Қаватлар сони (кўпи билан) | Савдо ташкилотлари, умумий овқатланиш, оммавий маиший хизмат бинолари (ноёб тоифали бинолар бундан мустасно) | 5
  2. Jamoat binolari xonalarining balandligi poldan shiftgacha 3,0 m dan kam bo‘lmasligi zarur.

    ШНҚ 2.08.02-23, 8-банд

    Norma matni
    Жамоат бинолари хоналарининг баландлиги полдан шифтгача 3,0 m дан кам бўлмаслиги зарур.
  3. Maydoni 650 m² bo‘lgan savdo zallarining balandligi kamida 3,6 m, 1000 m² maydonli savdo zallariniki kamida 4,2 m bo‘lishi lozim.

    ШНҚ 2.08.02-23, 634-банд

    Norma matni
    Майдони 650 m² бўлган савдо залларининг баландлиги камида 3,6 m, 1000 m² майдонли савдо залларининг баландлиги эса камида 4,2 m бўлиши лозим.
  4. Ko‘p tarmoqli yoki savdo-maishiy majmualarda bolalar yopiq o‘yingohlari 2-qavatdan, ichki kinoteatrlar 3-qavatdan, umumovqatlanish joylari 4-qavatdan yuqori bo‘lmagan qavatlarga joylashtiriladi.

    ШНҚ 2.08.02-23, 610-банд

    Norma matni
    Кўп тармоқли ёки савдо ва маиший мажмуалари таркибида болалар учун ёпиқ ўйингоҳларни 2-қаватдан, ички кинотеатрларни 3-қаватдан, умумовқатланиш жойларини 4-қаватдан юқори бўлмаган қаватларга жойлаштириш зарур.
  5. Omborlarning kirish joylari yuk tushirish (yuk qabul qilish) xonalari tomonida joylashtirilishi lozim.

    ШНҚ 2.08.02-23, 637-банд

    Norma matni
    Омборларнинг кириш жойларини юк тушириш (юк қабул қилиш) хоналари томонидан жойлаштириш лозим.
  6. Yuk qabul qilish-tushirish xonalari bitta mashina o‘rniga 16 m² maydon to‘g‘ri kelishini hisobga olgan holda loyihalanishi kerak.

    ШНҚ 2.08.02-23, 639-банд

    Norma matni
    Юк қабул қилиш-тушириш хоналари битта машина ўринга 16 m² майдон тўғри келишини ҳисобга олган ҳолда лойиҳаланиши керак.
  7. Mexanik vositalar ishlatiladigan ichki yo‘laklar (koridor) kengligi kamida 1,8 m, kichik savdo obyektlarida 1,5 m bo‘lishiga yo‘l qo‘yiladi.

    ШНҚ 2.08.02-23, 640-банд

    Norma matni
    Механик воситалардан фойдаланиладиган ички йўлакларнинг (коридор) кенглиги камида 1,8 m бўлиши, кичик савдо объектларида 1,5 m бўлишига йўл қўйилади.
  8. Yo‘lovchi liftlari soni hisob bilan aniqlanadi, lekin ikkitadan kam bo‘lmasligi; bitta yo‘lovchi (yoki yuk) lift kabinasining bo‘ylama o‘lchami 2100 mm dan kam bo‘lmasligi kerak.

    ШНҚ 2.08.02-23, 131-банд

    Norma matni
    Йўловчи лифтларнинг сони ҳисоблаш орқали аниқланиши, бироқ уларнинг сони иккитадан кам бўлмаслиги зарур. Бинодаги битта йўловчи (ёки юк ташувчи) лифт кабинасининг бўйлама ўлчами 2100 mm дан кам бўлмаслиги керак.
  9. Tashrif buyuruvchilar uchun jamoat hojatxonalari 400 m² savdo maydoniga bitta sanitariya-texnik jihoz to‘g‘ri kelishini hisobga olib (lekin ikkitadan kam bo‘lmagan holda) loyihalanadi.

    ШНҚ 2.08.02-23, 793-банд

    Norma matni
    Ташриф буюрувчилар учун жамоат ҳожатхоналари 400 m² савдо майдонига битта санитария-техник жиҳоз (прибор) тўғри келишини ҳисобга олган ҳолда лойиҳаланиши (бироқ, иккитадан кам бўлмаслиги) лозим.
  10. Savdo majmualari tarkibidagi sanitariya-gigiyena shoxobchalari odamlar doimiy bo‘ladigan eng uzoq joylardan 75 m dan uzoq bo‘lmagan masofada joylashtirilishi zarur.

    ШНҚ 2.08.02-23, 771-банд

    Norma matni
    Жамоат бинолари ва иншоотларида, спорт ва савдо мажмуалари, бозорлар, кўргазмалар марказлари, автовокзаллар, темирйўл вокзаллари, аэровокзаллар таркибидаги (очиқ спорт иншоотлари бундан мустасно) санитария-гигиена шохобчалари одамлар доимий бўладиган энг узоқ жойлашган жойлардан (хона) 75 m дан ўзоқ бўлмаган масофада жойлаштирилиши зарур.

Yong‘in xavfsizligi va evakuatsiya

  1. Yong‘in-qutqaruv avtomobillari yetib kelishi: balandligi 18 m va undan yuqori F3 sinfidagi binolarga — ikkala uzun tomondan; qurilish maydoni 10 000 m² dan ortiq yoki eni 100 m dan ko‘p F1–F4 binolarga — barcha tomondan.

    ШНҚ 2.07.01-23, 666-банд

    Norma matni
    бинонинг иккала узун томонидан — | баландлиги 18 m ёки ундан юқори бўлган Ф1.2, Ф2.1, Ф2.2, Ф3, Ф4.2, Ф4.3, Ф4,4 синфларига мансуб биноларга; | бинонинг барча томондан Ф1.1 ва Ф4.1 синфларига мансуб биноларига, шунингдек қурилиш майдони 10 000 m^{2} дан ортиқ ёки эни 100 m дан кўп бўлган Ф1 — Ф4 синфларига мансуб бошқа барча биноларга.
  2. Yong‘in-qutqaruv texnikasi o‘tish yo‘li kengligi: bino balandligi 13,0 m gacha — 3,5 m, 13,0–46,0 m — 4,2 m, 46 m dan ortiq — 6,0 m.

    ШНҚ 2.07.01-23, 667-банд

    Norma matni
    Ёнғин-қутқарув техникалари ўтиш йўллари кенглиги бино (иншоот)ларнинг баландлигидан келиб чиқиб, қуйидагилардан кам бўлмаслиги керак: биноларнинг баландлиги 13,0 m гача бўлганда — 3,5 m; биноларнинг баландлиги 13,0 m дан 46,0 m гача бўлганда — 4,2 m; биноларнинг баландлиги 46 m дан ортиқ бўлганда — 6,0 m.
  3. Yong‘in-qutqaruv avtomobili kelish joyining ichki chetidan F1–F4 sinfidagi bino tashqi devorigacha masofa: balandligi 28 m dan past binolarda — 5–8 m, 28 m dan ortiqda — 8–10 m.

    ШНҚ 2.07.01-23, 675-банд

    Norma matni
    Ёнғин-қутқарув автомобили келиш жойининг ички қисмидан функционал ёнғин хавфи бўйича Ф1 — Ф4 синфларига мансуб биноларнинг ташқи деворлари ёки бошқа ўраб турган конструкцияларигача масофалар қуйидагилардан кам бўлмаслиги керак: баландлиги 28 m дан паст бўлган бинолар учун — 5 — 8 m; баландлиги 28 m дан ортиқ бўлган бинолар учун — 8 — 10 m.
  4. Yong‘in-qutqaruv avtomobillari kelish joylari bilan bino orasida avtonarvon va avtoko‘targichlar ishlashiga to‘sqinlik qiluvchi qator daraxtlar, to‘siqlar, havo elektr uzatish liniyalari va boshqa konstruksiyalar o‘rnatilmaydi.

    ШНҚ 2.07.01-23, 676-банд

    Norma matni
    Ёнғин-қутқарув автомобилларининг келиш жойлари билан бинолар орасидаги ҳудудларда ёнғин-қутқарув автонарвонлари ва автокўтаргичлари ишлашига тўсқинлик қилувчи қатор дарахтларни экиш, тўсиқлар (уй олди боғлари учун тўсиқлар бундан мустасно), ҳаво электр узатиш линиялари ва бошқа конструкцияларни ўрнатишга йўл қўйилмайди.
  5. F1–F4 binolari orasidagi yong‘inga qarshi minimal masofa (bino I–III daraja, C0): qo‘shni bino I–III C0 bo‘lsa — 6 m, II–III C1 yoki IV C0 — 8 m, IV–V C2–C3 — 10 m.

    ШНҚ 2.07.01-23, 56-жадвал

    Norma matni
    Ф1-Ф4 синфларига биноларнинг оловбардошлик даражаси ва конструктив ёнғин хавфи синфлари асосида минимал масофалар, m | I, II, III C0 | II, III C1 | IV C0, C | IV, V C2, C3 | Ф1-Ф4 синфларига мансуб бинолар | I, II, III | С0 | 6 | 8 | 8 | 10
  6. Bino devorlari atrofida bir yo‘nalishdagi yong‘in o‘chirish avtomobillari yo‘laklari orasidagi masofa 60 m dan oshmasligi, ichki hovliga va maydoni 600 m² dan katta atriumlarga kirish yo‘laklari loyihalanishi kerak.

    ШНҚ 2.08.02-23, 62-банд

    Norma matni
    Бино деворлари атрофида бир йўналишдаги ёнғин ўчириш автомобилларини юриш йўлаклари орасидаги масофа 60 m дан ошмаслиги, шунингдек биноларнинг ички ҳовлисига ҳамда майдони 600 m² дан катта бўлган атриумларга кириши учун йўлаклар лойиҳаланиши керак.
  7. Savdo zalida asosiy evakuatsiya o‘tish joyining kengligi kamida: savdo maydoni 150 m² gacha — 1,6 m; 150 dan 400 m² gacha — 2,0 m; 400 m² dan ko‘p — 2,5 m.

    ШНҚ 2.08.02-23, 624-банд

    Norma matni
    Савдо залида асосий эвакуация ўтиш жойининг кенглиги қуйидагилардан кам бўлмаган ўлчамда бўлиши керак: савдо майдони 150 m² гача — 1,6 m; савдо майдони 150 дан 400 m² гача — 2,0 m; савдо майдони 400 m² дан кўп — 2,5 m.
  8. Evakuatsiya yo‘llarini loyihalashda savdo zalidagi bir vaqtdagi xaridorlar soni bir kishiga to‘g‘ri keladigan zal maydoni bo‘yicha aniqlanadi: shahar do‘konlarining asosiy zallarida — 3,0 m², qishloq do‘konlarida — 2,0 m².

    ШНҚ 2.08.02-23, 626-банд

    Norma matni
    бир нафар ташриф буюрувчига тўғри келадиган зал майдони ҳисоблаш орқали қуйдагиларга мувофиқ белгиланиши лозим: 3,0 m² (шаҳар дўконлари ва маиший хизмат кўрсатиш муассасаларидаги харидорларга мўлжалланган асосий заллар) учун; 2,0 m²(қишлоқ ва овул жойларидаги дўконлар учун);
  9. Savdo korxonalari (I, II olovbardoshlik) qavatlari ko‘pi bilan 5; yong‘inga qarshi devorlar orasidagi qavat maydoni: bir qavatli — 3500, ikki qavatli — 3000, 3–5 qavatli — 2500 m².

    ШНҚ 2.08.02-23, 3-жадвал

    Norma matni
    Бинонинг оловбардошлик даражаси | Қаватларнинг энг катта сони | Ёнғинга қарши деворлар орасидаги қават майдони, m² | Бир қаватли | Икки қаватли | 3-5 қаватли | Савдо корхоналарининг оловбардошлик кўрсаткичлари | I, II | 5 | 3500 | 3000 | 2500
  10. Chakana savdo korxonalarida ochiq zinapoya yoki panduslardan savdo zaliga keluvchilarning 50 foizini evakuatsiya qilish uchun foydalanish mumkin, qolganlari uchun kamida ikkita yopiq zinapoya katagi loyihalanadi.

    ШНҚ 2.08.02-23, 73-банд

    Norma matni
    Чакана савдо корхоналаридаги зинапоялардан ёки пандуслардан савдо залига келувчиларнинг 50 фоизини эвакуация қилиш учун фойдаланиш мумкин, қолган келувчиларни эвакуация қилиш учун иккитадан кам бўлмаган ёпиқ зинапоя катаги лойиҳаланиши керак.
  11. Savdo zali istalgan nuqtasidan eng yaqin evakuatsiya chiqishigacha eng uzoq masofa (I, II daraja, asosiy o‘tishlar zal maydonining 25 foizidan kam bo‘lmaganda): zal hajmi 5 ming m³ gacha — 50 m, 5–10 — 65 m, 10 dan yuqori — 80 m.

    ШНҚ 2.08.02-23, 6-жадвал

    Norma matni
    Масофа, m да; заллар ҳажми, минг m³ да; зарурий вақт қийматлари, минутда | 5 гача | 5 дан юқори ва 10 гача | 10 дан юқори | Савдо заллари, асосий эвакуация ўтиш йўлларининг майдони зал майдонининг қуйидаги фоизини ташкил қилганда: | 25 дан кам бўлмаганда | I, II III, IV | 50/1,5 35/1,0 | 65/2,0 45/1,5 | 80/2,5 -
  12. Asosiy o‘tishlar zal maydonining 25 % va undan ko‘pini tashkil etgan savdo zallarida (I, II daraja) chiqish eshigining 1 m kengligidan o‘tadigan odamlar soni: 165 (1,5 min), 220 (2,0 min), 275 (2,5 min).

    ШНҚ 2.08.02-23, 8-жадвал

    Norma matni
    5 min гача | 5 дан кўп 10 min гача | 10 дан кўп min да | 1. Савдо заллари — асосий эвакуация ўтиш йўлларининг майдони зал майдонининг 25 % ва ундан кўп фоизини ташкил этганда, овқатланиш ва ўқиш заллари — ҳар бир асосий ўтиш жойида 5 киши/m²оқим зичлигида. | I, II III, IV | 165/1,5 115/1,0 | 220/2,0 155/1,5 | 275/2,5 -
  13. Eng uzoq xonalar eshiklaridan zinapoya katagiga kirish joyigacha masofa 3-ilovadagi 7-jadvaldan oshmasligi, boshi berk yo‘lak yoki hollga chiqadigan xonalar sig‘imi 80 kishidan oshmasligi kerak.

    ШНҚ 2.08.02-23, 99-банд

    Norma matni
    Эвакуация йўллари бўйича жамоат биноларининг энг узоқда жойлашган хоналарининг | эшикларидан зинапоя катагига кириш жойигача масофалар ушбу ШНҚнинг 3-иловасидаги 7-жадвалда келтирилган ўлчамлардан катта бўлмаслиги, боши берк йўлакка ёки холлга чиқадиган хоналарнинг сиғими 80 кишидан ошмаслиги керак.
  14. Zinapoya marshining kengligi zinapoya katagiga chiqish joyi kengligidan kichik bo‘lmasligi, 100 nafardan ortiq odam bo‘ladigan binolarda — 1,35 m bo‘lishi zarur.

    ШНҚ 2.08.02-23, 24-банд

    Norma matni
    Зинапоя маршининг кенглиги зинапоя катагига чиқиш жойи кенглигидан кичик бўлмаслиги, ва унинг кенглиги қуйидагича бўлиши зарур: 1,35 m (Ф1 синфдаги биноларда, 100 нафардан ортиқ одамлар бўладиган биноларда, маданият ва аҳоли дам олиш марказлари, кинотеатр биноларида);
  15. Tabiiy shamollatilmaydigan va yoritilmaydigan savdo zallari tutunga qarshi shamollatish tizimi bilan ta’minlanishi kerak.

    ШНҚ 2.08.02-23, 611-банд

    Norma matni
    Табиий равишда шамоллатилмайдиган ва ёритилмайдиган савдо заллари тутунга қарши шамоллатиш тизими билан таъминланган бўлиши керак.
  16. Tovar saqlanadigan xonalar maydoni 700 m² dan katta bo‘lmagan bo‘linmalarga ajratiladi; bo‘linma chegarasida to‘rsimon panjara yoki shiftgacha yetmaydigan EI 15 pardadevor o‘rnatishga yo‘l qo‘yiladi.

    ШНҚ 2.08.02-23, 617-банд

    Norma matni
    Товарлар сақланадиган хоналарни майдони 700 m² дан катта бўлмаган бўлинма (отсек)ларга ажратиш, бунда ҳар бир бўлинма (отсек) чегарасида тўрсимон панжараларни ёки шифтгача етиб бормайдиган оловбардошлик чегараси EI 15 бўлган ёнғинга қарши пардадеворларни ўрнатишга йўл қўйилади.
  17. Evakuatsiya chiqish joylari yuk tushirish xonalari orqali o‘tmasligi lozim (savdo zali 100 m² gacha bo‘lgan bir qavatli do‘konlar bundan mustasno).

    ШНҚ 2.08.02-23, 628-банд

    Norma matni
    Эвакуация чиқиш жойлари юк тушириш хоналар орқали ўтмаслиги лозим (савдо зали 100 m² гача бўлган бир қаватли дўконлари бундан мустасно).
  18. Bir vaqtda 50 dan ortiq odam bo‘lishiga mo‘ljallangan xonalardan kamida ikkita evakuatsiya chiqish yo‘li bo‘lishi kerak.

    ШНҚ 2.01.02-04, 5.12-банд

    Norma matni
    Иккитадан кам бўлмаган эвакуация чиқиш йўллари бўлиши керак: | - бир вақтда 50 дан ортиқ одам бўлишига мўлжалланган хоналардан;
  19. Aholiga xizmat ko‘rsatish korxonalari (savdo) binolari, shuningdek F1.1, F1.2, F2.1, F2.2, F4 sinfidagi binolar qavatlari kamida ikkita evakuatsiya chiqish joyiga ega bo‘lishi kerak.

    ШНҚ 2.01.02-04, 5.13-банд

    Norma matni
    Қаватлари камида икки эвакуация чиқиш жойларига эга бўлиши керак: - Ф1.1; Ф1.2; Ф2.1; Ф2.2; ФЗ; Ф4. синфга мансуб бинолар;
  20. Evakuatsiya chiqish joylarining balandligi kamida 1,9 m; eni: 50 kishidan ortiq evakuatsiya qilinadigan xona va binolardan — kamida 1,2 m, qolgan hollarda — kamida 0,8 m.

    ШНҚ 2.01.02-04, 5.16-банд

    Norma matni
    Эвакуация чиқиш жойлари баландлиги 1.9 м дан, эни эса кам бўлмаслиги керак: - 1.2 м дан - Ф1.1 синфга мансуб хонадан эвакуация қилинадиганлар сони 15 кишидан ортиқ бўлганда, бошқа вазифавий ёнғинга хавфли хона ва бинолардан, Ф1.3 синфга мансублари 50 кишидан ортиқ бўлганда бундан мустасно. - 0.8м дан – бўлган ҳамма ҳолларда.
  21. Evakuatsiya yo‘llari gorizontal qismlarining sof balandligi kamida 2 m; eni: 50 dan ortiq kishi evakuatsiya qilinadigan umumiy yo‘llarda — kamida 1,2 m, boshqa hollarda — 1,0 m.

    ШНҚ 2.01.02-04, 5.27-банд

    Norma matni
    Эвакуация йўллари уфқий участкаларнинг соф баландлиги 2 метрдан кам бўлмаслиги лозим | - 1,2 м – Ф1 синфга мансуб хоналардан 15 дан кўп киши, бошқа синфга мансуб вазифавий ёнғинга хавфли хоналардан 50 дан ортиқ киши эвакуация қилиши мумкин бўлган умумий йўллар учун; | - 1.0 м – ҳамма бошқа холларда.
  22. Chordoqsiz tomli F1–F4 sinfidagi binolarda tomning har bir to‘liq va to‘liqsiz 1000 m² maydoniga kamida 1 ta tomga chiqish joyi ko‘zda tutiladi.

    ШНҚ 2.01.02-04, 7.3-банд

    Norma matni
    чордоқсиз томёпмавий Ф1, Ф2, ФЗ ва Ф4 синфга мансуб бинолар учун, бино томининг ҳар бир тўлиқ ва нотўлик 1000 кв.м майдонига 1 дан кам бўлмаган чиқиш жойи;
  23. Savdo korxonalarida avtomatik yong‘in o‘chirish qurilmasi bo‘lishi lozim: umumiy savdo maydoni 1500 m² va undan ko‘p uch va undan yuqori qavatli binolarda (bir-ikki qavatlilarda — 3500 m² dan; yerto‘la/sokolda — 200 m² dan).

    ШНҚ 2.08.02-23, 29-илова, 10-банд

    Norma matni
    савдо корхоналарининг хоналарида (дўконларда, маркетларда ва муқобил объектларда): майдони 200 m²ва ундан кўп бўлган савдо залларида (цоколь ёки ертўла қаватларига жойлаштирилган); умумий савдо майдони 3500 m² ва ундан кўп бўлган бир ва икки қаватли биноларда; умумий савдо майдони 1500 m² ва ундан дан кўп бўлган уч ва ундан юқори қаватли биноларда;
  24. Tutun hududi maydoni 1600 m² dan oshmasligi zarur; har bir tutun hududi shiftdan pastga tushadigan, ammo 2,5 m dan pastga tushmaydigan yonmaydigan zich vertikal pardalar bilan to‘siladi.

    ШНҚ 2.04.05-22, 330-банд

    Norma matni
    Ҳар бир тутун ҳудудларини шифт (ёпма) остида «тутун резервуарлари» ҳосил қилувчи, шифтдан (ёпмадан) полга қараб пастга тушувчи, бироқ ундан 2,5 m дан пастга тушмайдиган, ёнмайдиган материаллардан тайёрланган зич вертикал пардалар билан тўсиш лозим. | Тутун ҳудудининг майдони 1600 m^{2} дан ошмаслиги зарур.
  25. Olovbardoshlik darajasi I–II bo‘lgan jamoat binolarida yopiq ichki hovli-atriumlarni 9 qavatgacha balandlikda qurishga yo‘l qo‘yiladi; bunda avtomatik yong‘in o‘chirish qurilmalari o‘rnatiladi.

    ШНҚ 2.08.02-23, 59-банд

    Norma matni
    Оловбардошлик даражаси I-II бўлган жамоат биноларида ёпиқ ички ҳовлилар атриумларни 9 қаватгача бўлган баландликда қуришга йўл қўйилади. Мазкур биноларга автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари ўрнатилиши, бунда ички очиқ зинапояларни қуриш талабларига риоя қилиниши керак.

Imkoniyati cheklangan shaxslar uchun

  1. Jamoat binolari oldidagi avtomobil to‘xtash joylaridagi o‘rinlarning umumiy sonidan o‘n foizi nogironligi bo‘lgan shaxslar avtomobillari uchun ajratilishi kerak.

    ШНҚ 2.07.02-24, 203-банд

    Norma matni
    Жамоат бинолари олдидаги автомобиль тўхташ жойларидаги ўринларнинг умумий сонидан ўн фоизи ногиронлиги бўлган шахсларнинг автомобиллари учун ажратилиши керак.
  2. Avtoturargohlarda mashina joylarining kamida 5 foizi (lekin kamida bitta joy) nogironligi bo‘lgan shaxslar avtomobillari uchun ajratilishi kerak.

    ШНҚ 2.07.01-23, 411-банд

    Norma matni
    Автотураргоҳларда машина жойларининг камида 5 фоизи (лекин битта жойдан кам бўлмаган ҳолда) ногиронлиги бўлган шахсларнинг автомобиллари учун ажратилиши керак.
  3. Nogironligi bo‘lgan shaxslar transport vositasi uchun to‘xtash joyi o‘lchamlari kamida 3,6 x 6 m; yo‘l bo‘ylab joylashganda uzunligi kamida 6,8 m.

    ШНҚ 2.07.02-24, 200-банд

    Norma matni
    Ногиронлиги бўлган шахсларнинг транспорт воситаси учун ихтисослаштирилган тўхташ жойининг ўлчамлари 3,6 х 6 m дан кам бўлишига йўл қўйилмайди. | Агар тўхташ жойи йўл бўйлаб жойлашган бўлса, унинг узунлиги 6,8 m дан кам бўлишига йўл қўйилмайди.
  4. Nogironligi bo‘lgan shaxslar maxsus transporti va shaxsiy avtotransporti uchun avtoturargohlar bino kirish qismiga yaqin, 200 m dan uzoq bo‘lmagan masofada bo‘lishi va maxsus belgilar o‘rnatilishi lozim.

    ШНҚ 2.07.02-24, 198-банд

    Norma matni
    Ногиронлиги бўлган шахсларни ташувчи махсус транспортлар ҳамда уларнинг шахсий автотранспорти учун автотураргоҳлар бино ёки иншоотнинг кириш қисмига яқин 200 m дан узоқ бўлмаган масофада бўлиши ва махсус белгилар ўрнатилиши лозим.
  5. Nogironlar aravachasi uchun pandus kengligi kamida 1,0 m; har bir marshining ko‘tarilish balandligi 0,8 m dan oshmasligi, bo‘ylama qiyaligi 1:12,5, ko‘ndalang nishabligi 1:50 bo‘lishi lozim.

    ШНҚ 2.07.02-24, 42-банд

    Norma matni
    Ўриндиқли аравачадан фойдаланадиган ногиронлиги бўлган шахслар ҳаракатланиши учун пандуснинг кенглиги 1,0 m дан кам бўлмаслиги керак. Пандус ҳар бир маршининг кўтарилиш баландлиги 0,8 m дан ошмаслиги, бунда пандуснинг бўйлама қиялиги 1:12,5, кўндаланг нишаблиги эса 1:50 нисбатда бўлиши лозим.
  6. Kirish tamburining eni kamida 1,6 m, uzunligi kamida 2,2 m; aravachadagi nogironlar uchun tamburga kirish joyi tashqarida kamida 1,4x2,0 m bo‘lishi kerak.

    ШНҚ 2.07.02-24, 49-банд

    Norma matni
    Тамбурнинг эни камида 1,6 m ва узунлиги камида 2,2 m бўлиши керак. Ўриндиқли аравачадан фойдаланадиган ногиронлиги бўлган шахслар учун тамбурнинг кириш жойи етарли ўлчамларга (ташқарида камида 1,4х2,0 m) эга бўлиши, кириш эшигини очишда ва манёвр қилишига имконият бўлиши лозим.
  7. Serqatnov joylarda piyodalar yo‘lkasining kengligi kamida 2,4 m; bino va inshootlar ichki yo‘laklari kamida 1,5 m kenglikda loyihalanadi.

    ШНҚ 2.07.02-24, 16-банд

    Norma matni
    Ногиронлиги бўлган ва ҳаёт фаолияти чекланган шахслар, кексалар, ўриндиқли аравачадан фойдаланадиган ногиронлиги бўлган шахслар ҳамда ёш болалар аравачасини етаклаб ҳаракатланадиган серқатнов жойларда пиёдалар йўлкасининг кенглиги камида 2,4 m бўлиши керак. Бино ва иншоотлар ички йўлаклари камида 1,5 m кенгликда лойиҳаланиши лозим.
  8. Yong‘in xavfsizligi zonasi maydoni har bir qutqariluvchiga: aravachadagi nogironga — 2,40 m², kuzatuvchi bilan aravachadagiga — 2,65 m², mustaqil harakatlanuvchi nogironga — 0,75 m².

    ШНҚ 2.07.02-24, 75-банд

    Norma matni
    Ёнғин хавфсизлиги зона майдони | ўриндиқли аравачадан фойдаланадиган ногиронлиги бўлган шахслар учун — 2,40 m²/киши; кузатувчи ҳамроҳлигида ҳаракатланувчи ўриндиқли аравачадан фойдаланадиган ногиронлиги бўлган шахслар учун — 2,65 m²/киши; мустақил ҳаракатланувчи ногиронлиги бўлган шахслар учун — 0,75 m²/киши;
  9. Nogironlar aravachasidagi shaxslarning ikkinchi va undan yuqori qavatlardagi zal va tashrif xonalariga yetib olishi uchun liftlar yoki ko‘tarish moslamalari o‘rnatilishi kerak.

    ШНҚ 2.07.02-24, 127-банд

    Norma matni
    Ўриндиқли аравачадан фойдаланадиган ногиронлиги бўлган шахсларнинг иккинчи ва ундан юқори қаватларда жойлашган зал ҳамда ташриф хоналарига, меҳнат фаолияти билан боғлиқ бўлган иш жойларига етиб олишларини таъминлаш учун лифтлар ёки кўтариш мосламалари ўрнатилиши керак.
  10. Umumovqatlanish korxonalari, savdo markazlari va ko‘ngilochar markazlarning har bir qavatida nogironligi bo‘lgan shaxslar uchun hojatxonalar bo‘lishi lozim.

    ШНҚ 2.07.02-24, 144-банд

    Norma matni
    Умум овқатланиш корхоналари, савдо марказлари ва кўнгил очар марказларнинг ҳар бир қаватида ногиронлиги бўлган шахслар учун мўлжалланган ҳожатхоналар бўлиши лозим.
  11. Aravachadagi nogironlar uchun hojatxona kabinasining ichki o‘lchami kamida 1,65x1,8 m (rakovinasiz), kamida 1,65x2,2 m (rakovinali).

    ШНҚ 2.07.02-24, 151-банд

    Norma matni
    Ўриндиқли аравачадан фойдаланадиган ногиронлиги бўлган шахслар учун ҳожатхона кабинасининг ички ўлчами қуйидагича бўлиши керак: камида 1,65х1,8 m (раковинасиз); камида 1,65х2,2 m (раковинали).
  12. Jamoat transporti bekati maydonchasi: bir-ikki transport to‘xtasa — kengligi 1,8 m, uzunligi kamida 12 m; uch-to‘rt transport to‘xtasa — kengligi 2,5 m, uzunligi kamida 24 m.

    ШНҚ 2.07.02-24, 192-банд

    Norma matni
    Жамоат транспорти бекатларининг майдончаси ҳар хил йўналишда ҳаракатланувчи бир ёки иккита жамоат транспорти тўхтайдиган бўлса, кенглиги 1,8 m, узунлиги 12 m дан кам бўлмаслиги, уч ёки тўртта жамоат транспорти тўхтайдиган бўлса, кенглиги 2,5 m, узунлиги 24 m дан кам бўлмаслиги,

Yoritish va insolyatsiya

  1. Umumiy sun’iy yoritilganlik (gorizontal, poldan 0,8 m): supermarket savdo zallari — 500 lx, o‘z-o‘ziga xizmat ko‘rsatadigan oziq-ovqat do‘konlari — 400 lx, idish-tovoq, mebel, sport tovarlari va sh.k. savdo zallari — 300 lx.

    ШНҚ 2.01.05-24, 9-илова, 1-жадвал

    Norma matni
    Умумий ёритишда | Дўконлар | 78. Супермаркет савдо заллари | Г-0,8 | 500 | 80. Ўз-ўзига хизмат кўрсатадиган озиқ-овқат дўконлари | 400 | 81. Дўконларнинг савдо заллари: идиш-товоқ, мебель, спорт товарлари, қурилиш материаллари, маиший техника, автомобиллар, ўйинчоқлар. канцелярия товарлари | 300
  2. Barcha toifadagi ko‘chalardagi ochiq avtoturargohlar va ko‘chadan tashqaridagi avtoturargohlar orasidagi o‘tish joylarining o‘rtacha gorizontal yoritilganligi — 6 lx.

    ШНҚ 2.01.05-24, 21-жадвал

    Norma matni
    Ўртача горизонтал ёритилганлик, lx | Автотураргоҳлар ва ҳаракатланувчи таркибни сақлаш жойлари | Барча тоифадаги кўчалардаги очиқ автотураргоҳлар, шунингдек, кўчалардан ташқаридаги автотураргоҳлар орасидаги ўтиш жойлари | 6
  3. Bino tashqi maydonlarining o‘rtacha gorizontal yoritilganligi: yong‘indan himoya va xo‘jalik yo‘llari — 5 lx; shahar hududiga tegishli bo‘lmagan bino oldi hududlari (kirish, o‘tish yo‘llari, transport to‘xtash joylari) — 10 lx.

    ШНҚ 2.01.05-24, 11-жадвал

    Norma matni
    Горизонтал текисликдаги ўртача ёритилганлик, lx | Ёнғиндан ҳимоя йўллари ва хўжалик эҳтиёжлари учун мўлжалланган йўллар | 5 | Шаҳар ҳудудига тегишли бўлмаган бино олди ҳудудлари (биноларга кириш ва ўтиш йўллари, транспорт тўхташ жойлари) | 10
  4. «Chiqish» yorug‘lik ko‘rsatkichlari umumiy maydoni 180 m² va undan ortiq barcha do‘konlarda, o‘z-o‘ziga xizmat ko‘rsatish do‘konlarida 110 m² dan savdo zallaridan chiqish joylari oldida, kamida 2 m balandlikda o‘rnatiladi.

    ҚМҚ 2.04.17-19, 2.5-банд

    Norma matni
    барча дўконларда умумий майдони 180 м² ва ундан ортиқ бўлган ҳамда ўз-ўзига хизмат кўрсатиш дўконларида – 110 м² ва ундан ортик бўлган савдо залларидан харидорлар учун чиқиш жойлари олдида. "Чиқиш" деган чироқли йўл кўрсаткичлари эвакуация ёки авария вазиятидаги ёритиш тармоғига уланиши ва 2 м дан паст бўлмаган баландликка ўрнатилиши керак.

Shovqindan himoya

  1. Do‘konlarning savdo zallari va bozorlar hududlarida yo‘l qo‘yiladigan ekvivalent tovush darajasi — 60 dBA, maksimal tovush darajasi — 75 dBA.

    ШНҚ 2.01.08-24, 1-илова, 1-жадвал

    Norma matni
    Товуш даражалари, L_{А} ва товушни эквивалент даражалари, L_{Аэкв}., dBA | Товушни максимал даражалари, dBA | Бозорлар ҳудудларида, дўконларнинг савдо залларида, аэропорт ва вокзалларнинг йўловчилар залларида, маиший хизмат корхоналари қабул пунктларида | 60 | 75

Muhandislik tizimlari

  1. Jamoat binolarida ichki yong‘in o‘chirish: qavatlari 10 tagacha, hajmi 5000–25000 m³ — 1 oqim, 25 000 m³ dan ortiq — 2 oqim, har bir oqimga kamida 2,5 l/s.

    ШНҚ 2.04.01-22, 1-жадвал

    Norma matni
    Оқим | Ички ёнғинни ўчириш учун битта оқимга тўғри келадиган минимал сув сарфи, l/s | 2-позицияда кўрсатилмаган ётоқхоналар ва жамоат бинолари: | қаватлар сони 10 тагача ва ҳажми 5000 дан 25000 куб метргача; | 1 | 2.5 | шу баландликда, ҳажми 25 000 куб метрдан ортиқ бўлганда; | 2 | 2.5
  2. Do‘konlar va yopiq bozorlarda savdo zali havosi har bir m² ga kamida 10 m³/h tashqi havo bilan almashtirilishi kerak.

    ШНҚ 2.08.02-23, 829-банд

    Norma matni
    Дўконлар ва ёпиқ бозорларда савдо залининг ҳавосини ҳар бир m² га камида 10 m³/h ҳажмда тўғри келадиган ташқи ҳаво билан алмаштириш таъминланиши керак.
  3. Savdo zali maydoni 2000 m² va undan yuqori savdo korxonalarida elektr ta’minoti ishonchliligi: yong‘inga qarshi qurilmalar elektr qabul qilgichlari — I toifa, boshqa elektr qabul qilgichlar majmui — II toifa.

    ШНҚ 2.08.02-23, 40-жадвал

    Norma matni
    Жамоат биноларининг гуруҳлари ёки типлари | Ёнғинга қарши қурилмаларнинг электр қабул қилгичлари | Бошқа электр қабул қилгичлар комплекси | Савдо залининг майдони 2000 m² ва ундан юқори бўлган савдо корхоналари | I | II

Sxematik rejalar

Do‘kon22,5 m²Do‘kon22,5 m²Do‘kon22,5 m²Do‘kon22,5 m²Do‘kon22,5 m²Do‘kon22,5 m²ZinapoyaSanuzellar22,5 m²Galereya216,0 m²Asosiy o‘tish joyi (2,5 m)80,0 m²Supermarket savdo zali336,0 m²Ombor52,0 m²↑ Shimol5 m
1-qavat bo‘lagi (36 × 24 m, namuna) Savdo markazidagi kichik do‘konlar savdo zali 15–25 m² (ШНҚ 2.08.02-23, 632-band) — rejada 22,5 m²; savdo maydoni 400 m² dan katta zalda asosiy evakuatsiya o‘tish joyi kamida 2,5 m (624-band) — supermarket zali o‘tish joyi bilan birga 416 m²; evakuatsiya chiqishlari yuk tushirish xonalari orqali o‘tmaydi (628-band). Maydonlar devor o‘qlari bo‘yicha (sxema).

Muhim

  • ШНҚ 2.07.01-23 ning 29-jadvaliga ko‘ra savdo markazlariga har 10 m² savdo maydoniga kamida 1 ta joy kerak, 417-bandga ko‘ra avtoturargohdan savdo majmuasigacha ko‘pi bilan 100 m. Ikkalasini ochiq avtoturargohda bajarish uchun namuna 2 qavatli, savdo maydoni 3 000 m² qilib tanlandi (katta savdo markazlarida ko‘p qavatli yoki yer osti avtoturargohi kerak bo‘ladi).
  • 417-band masofani qayerdan qayergacha o‘lchashni ko‘rsatmaydi; modelda eng uzoq joydan eng yaqin kirishgacha — 87 m.
  • Nogironlar joylari ulushi normalarda farq qiladi: ШНҚ 2.07.02-24 (203-band) — jamoat binolari oldida 10 %, ШНҚ 2.07.01-23 (411-band) — kamida 5 %. Modelda qat’iyrog‘i olingan.
  • Qizil chiziqdan savdo binosigacha masofa, chiqindi maydonchasidan binogacha masofa, velosiped joylari soni hamda yuk doklari o‘lchamlari saytdagi normalarda topilmadi; modelda bular — namuna.
  • Model va rejalar — o‘quv maqsadidagi namunaviy sxema; ular tayyor (namunaviy) loyiha sifatida ishlatilmaydi.
  • Talablar ro‘yxati to‘liq emas — eng muhim raqamli talablar tanlangan. Loyihalashda normaning to‘liq va amaldagi matniga, shuningdek boshqa normalarga (konstruksiya, muhandislik tarmoqlari va h.k.) amal qiling.

← Barcha bino turlari

Qabul qilamiz

UzcardHumoVisaMastercard

To‘lov bank yoki to‘lov tizimining himoyalangan sahifasida amalga oshadi va 3D Secure bilan tasdiqlanadi. Karta ma’lumotlari saytimizda saqlanmaydi.